BRT را بشناسيم :: تهران ما :: پايگاه اطلاع رساني حوزه شهري تهران

BRT چيست و چه تفاوتي با سيستم‌هاي موجود اتوبوس‌راني دارد؟ آيا واقعا قرار است در اين سيستم خدمات بهتري به مسافران ارايه شود؟ BRT مخفف Bus Rapid System است، يعني سيستم اتوبوس‌‌هاي پرسرعت. سال‌هاي زيادي است كه در كشورهاي مختلف از روش‌هاي متفاوتي براي افزايش كيفيت و سرعت خدمات اتوبوس‌ها استفاده مي‌شود. روش‌هايي چون اختصاص خطوط ويژه به اتوبوس‌ها و دادن اولويت به اتوبوس. BRT تلفيقي از همه روش‌هايي است كه تاكنون براي افزايش سرعت اتوبوس‌ها استفاده مي‌شد. شايد به همين دليل است كه اغلب مردم دنيا ترجيح مي‌دهند از همان واژه اتوبوس براي اشاره به اتوبوس‌هاي سيستم BRT استفاده كنند و تنها اين آمريكاي شمالي‌ها هستند كه از واژه BRT استفاده مي‌كنند. سيستم اتوبوس‌‌هاي پرسرعت نامش را از سيستم "حمل و نقل پرسرعت" وام گرفته است كه در آن براي وسايل نقليه عمومي از خطوط ويژه استفاده مي‌شود و گاهي حتي تونل‌هاي ويژه براي حمل و نقل احداث مي‌كنند. هرچند BRT در نام خود اتوبوس‌هايش را پرسرعت مي‌نامد اما سايت اينترنتي "ويكي پديا" در مقاله خود مي‌گويد: «اين اتوبوس‌ها چندان هم پرسرعت نيستند و ميانگين سرعت آنها در كشورهاي مختلف بين 19 تا 49 كيلومتر در ساعت است.»با اين حال حسن‌هاي فراوان "سيستم اتوبوس‌‌هاي پرسرعت" سبب شده استفاده از اين سيستم روز به روز در دنيا گسترده‌تر شود. در اغلب كشورهاي جهان استفاده‌كنندگان از اتوبوس كساني هستند كه از دريافت خدماتي با كيفيت پايين چندان آزرده نمي‌شوند به همين دليل مي‌توانند ايستگاه‌هاي سرباز اتوبوس را تحمل كنند، اما در سيستم BRT اين رويكرد تغيير مي‌كند. هم‌اكنون در جهان تعداد زيادي ايستگاه مدرن براي اتوبوس‌هاي سيستم BRT طراحي شده كه با درهاي ويژه به اتوبوس متصل مي‌شوند. همچنين مسافران مي‌توانند از كارت‌هاي اعتباري به جاي بليت، براي پرداخت هزينه اتوبوس استفاده كنند.يكي از ايستگاه‌هاي اتوبوس‌هاي پرسرعت در برزيل حتي اتوبوس‌هاي مدرن هم به پيشواز مسافران مي‌آيند تا خدمات بهتري به آنها ارائه دهند. دو نوع وسيله نقليه در سيستم BRT كاربرد دارد. يكي اتوبوس‌هاي Articulated يا اتوبوس‌هاي فانوسي و ديگري اتوبوس‌هاي Guided كه چرخ آنها روي مسير ويژه حركت مي‌كند. هم اكنون تنها تعداد اندكي از اين نوع اتوبوس‌ها در جهان موجود است، اما كارشناسان اميدوارند در آينده‌اي نزديك اين اتوبوس‌ها به ترامواهايي با چرخ تبديل شوند. در حال حاضر كشور انگلستان بيشترين تعداد اتوبوس‌هاي Guided را در دنيا دارد. كشورهاي آلمان و ژاپن هم تجربه استفاده از اين اتوبوس‌ها را دارند.همه حسن‌هاي BRT طرفداران BRT دلايل زيادي را براي استفاده از اين سيستم مطرح مي‌كنند. آنهامعتقدند استفاده از خط ويژه اتوبوس كه در سيستم BRT متداول است، يكي از بزرگترين حسن‌هاي اين سيستم است. آنها مي‌گويندكه استفاده از خطوط ويژه به اتوبوس‌ها اجازه مي‌دهد كه در فضايي ايمن رفت و آمد كنند و نگران تصادف نباشند زيرا رانندگان اتوبوس‌ها در اغلب كشورهاي دنيا جز زبده‌ترين رانندگان هستند. يكي ديگر از دلايل آنها قابليت BRT براي استفاده از راه‌هاي عادي و موجود است. البته مخالفان BRT هم به اين نكته اشاره مي‌كنند اما به عنوان نقطه ضعف. آنها معتقدند اتوبوس‌هاي سيستم BRT تنها زماني بهترين بازدهي را دارند كه در خطوط ويژه از آنها استفاده شود و زماني كه در راه‌هاي عادي به كار گرفته مي‌شوند، همان اتلاف وقت اتوبوس‌هاي عادي را دارند. يكي ديگر از نكاتي كه طرفداران BRT به آن اشاره مي‌كنند، توانايي تنظيم چراغ‌هاي راهنمايي با زمان حركت اتوبوس‌هاي BRT است. به اين ترتيب مي‌توان به‌گونه‌اي عمل كرد كه هر زمان اتوبوس اين سيستم به چهارراه و چراغ راهنمايي رسيد، چراغ سبز شود تا اتوبوس با كمترين زمان تلف‌شده مواجه شود.